Η Βαζελίνη

H βαζελίνη (vaseline) είναι η πετρελαϊκή γέλη που υπάρχει στο βαζάκι με τη μπλε ετικέτα και το μπλε καπάκι. Η πετρελαϊκή γέλη είναι παραπροϊόν της επεξεργασίας του αργού πετρελαίου.  Τον 19ο αιώνα ο εμπειρικός χημικός Robert Chesebrough,  καθάρισε το παραπροϊόν αυτό και το προώθησε με το όνομα βαζελίνη ως επουλωτικό για πληγές και εγκαύματα. Μάλιστα λέγεται ότι για να πείσει για τις ιδιότητές της, έκαιγε το δέρμα του με οξύ ή το έκοβε και έβαζε βαζελίνη για να δείξει πόσο βοηθούσε στην επούλωση (έχει ενδιαφέρον το σχετικό βίντεο εδώ).

Η Βαζελίνη (petroleum jelly, petrolatum) αναφέρεται και ως μαλακή παραφίνη. Είναι ημιστερεό ημιδιαφανές παράγωγο της διύλισης του πετρελαίου. Κατηγορήθηκε ως επικίνδυνη για τον άνθρωπο, όμως όταν είναι φαρμακευτικώς καθαρή τότε είναι ασφαλής για χρήση στο δέρμα και τους βλεννογόνους. Μάλιστα ανάμεσα σε άλλα φυσικά λιπαρά προτιμούμε τη βαζελίνη, ως συστατικό σε προϊόντα για βρέφη, γιατί δεν προκαλεί αλλεργίες. Έχει πολύ καλές καλυπτικές και λιπαντικές ιδιότητες για την επιδερμίδα. Προστατεύει καθώς είναι κολλώδης και δεν απομακρύνεται με νερό. Παρεμποδίζει την απώλεια υγρασίας και λειτουργεί ως ενυδατικό της επιδερμίδας και των μαλλιών με έγκλειση. Τελικά διατηρεί την επιδερμίδα ελαστική, μαλακή και ενυδατωμένη.

Χρήσεις της Βαζελίνης

Η βαζελίνη χρησιμοποιείται ως βάση σε παραδοσιακά φάρμακα όπως αλοιφές για εντριβές (τύπου vicks) και ως φορέας δραστικών ουσιών. Είναι συστατικό στα λιπ γκλος, στα κραγιόν, προϊόντα μακιγιάζ και φροντίδας του σκασμένου δέρματος, σε προϊόντα στάιλινγκ μαλλιών, σε βρεφικές προστατευτικές κρέμες, σε κρέμες χεριών. Όταν το 1913 ο χημικός Thomas Lyle Williams (ιδρυτής της Μaybelline) ανακάτεψε καρβουνόσκονη με βαζελίνη, παρασκεύασε την πρώτη μάσκαρα. Στο παρελθόν η βαζελίνη χρησιμοποιήθηκε ως αντηλιακό με το όνομα red pet vet.

Η βαζελίνη εφαρμόζεται σε γάζες που θα τοποθετηθούν πάνω σε εγκαύματα για να τα προστατεύσει και να εμποδίσει τις γάζες να κολλήσουν πάνω στην καμένη περιοχή. Επίσης έχει πολλές άλλες εφαρμογές ανάλογα με τη φαντασία του καθενός. Για παράδειγμα οι κομμώτριες κατά τη βαφή των μαλλιών, χρησιμοποιούν βαζελίνη γύρω στο περίγραμμα του προσώπου και κοντά στις ρίζες των μαλλιών ώστε να μη βάψει το δέρμα του προσώπου από τη βαφή που πιθανόν θα τρέξει.

Κάποτε μου είπαν μια ιστορία (νομίζω κάποιος καθηγητής μου στο πανεπιστήμιο) για το πως μια μητέρα έβαλε βαζελίνη στο κεφάλι του παιδιού της για να καταπολεμήσει τις ψείρες. Πράγματι αυτό έχει αποτέλεσμα. Η βαζελίνη εγκλωβίζει τις ψείρες και αυτές δεν μπορούν να κινηθούν. Κόβεται η πρόσβασή τους στο φαγητό και έτσι πεθαίνουν από ασιτία και ίσως και από ασφυξία. Επιπλέον η μαμά νιώθει ασφαλής αφού η βαζελίνη είναι ένα ασφαλές υλικό και δεν εκθέτει το παιδί σε πιθανά τοξικά υλικά όπως μπορεί να είναι τα εντομοκτόνα. Όταν όμως πέτυχε τον στόχο της και προσπάθησε να βγάλει τη βαζελίνη από τα μαλλιά την έπιασε πανικός. Η βαζελίνη παρά τα επαναληπτικά πλυσίματα με σαμπουάν δεν έφευγε. Πήρε λοιπόν τηλέφωνο τον καθηγητή χημείας για να τη βοηθήσει, ο οποίος της είπε: «Τα όμοια διαλύουν όμοια». Το νερό (πολικό μόριο δεν μπορεί να διαλύσει τη βαζελίνη (μη πολικά μόρια) γιατί δεν είναι «όμοιο» σε ότι αφορά την πολικότητα. Έτσι της πρότεινε να διαλύσει πρώτα τη βαζελίνη που υπάρχει στα μαλλιά με παραφινέλαιο (baby oil που είναι μη πολικό υγρό, άρα «όμοιο» με τη βαζελίνη) και αφού διαλυθεί η βαζελίνη στο λάδι, τότε μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιο σαμπουάν για να γαλακτωματοποιήσει το λάδι στο νερό και να τα απομακρύνει όλα μαζί από τα μαλλιά. Έτσι έγινε πιο εύκολη η απομάκρυνση της βαζελίνης από τα μαλλιά.