Οι χαρακτηρισμοί «φυσικό» και «χημικό» στοχεύουν στη σύνδεση του φυσικού με το καλό και του χημικού με το κακό για την εκμετάλλευση του αισθήματος του καταναλωτή.
Στην πραγματικότητα το φυσικό προϊόν, δεν σημαίνει ότι είναι καλό-ασφαλές. Πολλά προϊόντα της φύσης είναι επικίνδυνα και επιβλαβή για τον άνθρωπο, όπως για παράδειγμα τα δηλητηριώδη μανιτάρια.
Η επέμβαση του ανθρώπου, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, μεταβάλλει τη μορφή και τη σύσταση των υλικών που μας δίνει η φύση και τις περισσότερες φορές είναι απαραίτητη.
Για παράδειγμα το μαγείρεμα είναι μια σειρά από χημικές κυρίως μεταβολές των τροφών, ώστε αυτές να γίνουν:
- νόστιμες (ανάπτυξη εύοσμων και εύγευστων ουσιών),
- εύπεπτες (διάσπαση δύσπεπτων ουσιών)
- και ασφαλείς (καταστροφή παθογόνων μικροοργανισμών και διάσπαση βλαβερών ουσιών).
Το νερό που μας παρέχει η φύση, τις περισσότερες φορές πρέπει να υποστεί χημικές επεξεργασίες για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια. Η επεξεργασία του νερού με φυσικοχημικές μεθόδους είχε αποτέλεσμα τη βελτίωση της ζωής στο δυτικό κόσμο, ενώ σε άλλες χώρες, πολλές ασθένειες και θάνατοι οφείλονται στην αδυναμία επεξεργασίας του νερού.
Ο άνθρωπος μελέτησε τα υλικά της φύσης και κατάφερε πολλά από αυτά να τα αντιγράψει στο εργαστήριο. Αυτές τις ουσίες που παρήγαγε στο εργαστήριο τις ονομάζουμε συνθετικές. Για παράδειγμα η βανίλια σε σκόνη που χρησιμοποιείται στα γλυκά, δεν παράγεται από το φυτό βανίλια αλλά σε μία βιομηχανία.
Δηλαδή είναι μια συνθετική αρωματική ουσία που συναντάται και ως φυσική στο φυτό βανίλια.
Ο άνθρωπος προχώρησε περισσότερο και παρήγαγε συνθετικές ουσίες που δεν τις συναντούμε στη φύση, με πολύ πιο ιδιαίτερες ιδιότητες και σε κάποιες περιπτώσεις πολύ χρήσιμες (π.χ. παραγωγή συνθετικών υφασμάτων). Οι ουσίες αυτές ονομάζονται επίσης συνθετικές.
Κάποιες συνθετικές ουσίες και ειδικά αυτές που δεν τις παράγει η φύση, προκαλούν προβλήματα όταν εισάγονται μέσα στους οργανισμούς. Προβλήματα υπάρχουν και κατά την πορεία επιστροφής τους στη φύση (ανακύκλωση), ειδικά όταν χρησιμοποιούνται αλόγιστα.
Οι συνθετικές ουσίες που παράγονται από τις χημικές βιομηχανίες, συνηθίζεται να αναφέρονται ως «χημικά», ειδικά αυτές που είχαν αρνητική επίδραση στον άνθρωπο και το περιβάλλον και ο όρος επεκτάθηκε και για ουσίες που είναι γενικά επιβλαβείς, ακόμα κι όταν τις παίρνουμε από τη φύση όπως το πετρέλαιο.
Στην πραγματικότητα όμως χημικές ουσίες είναι όλες οι ουσίες που υπάρχουν τόσο στα φυσικά όσο και τα συνθετικά υλικά και μπορεί να είναι ωφέλιμες ή επιβλαβείς για τον άνθρωπο ανάλογα με το πως τις χρησιμοποιεί.
Πολλές συνθετικές ουσίες που τώρα πήραν τον αρνητικό χαρακτηρισμό «χημικά», όταν ανακαλύφθηκαν έκαναν την τροφή περισσότερο προσιτή στον πληθυσμό και εξαλείψανε πολλές ασθένειες απειλητικές για τη ζωή. Τότε λοιπόν η παραγωγή συνθετικών ουσιών εκθειαζόταν. Με το πέρασμα του χρόνου, η παραγωγή συνθετικών ουσιών δεν ανταποκρινόταν πάντοτε στις ανάγκες των ανθρώπων για καλύτερη ζωή, αλλά στις ανάγκες για γρήγορο και περισσότερο κέρδος. Οι παραγόμενες από τον άνθρωπο συνθετικές ουσίες, αμφισβητήθηκαν, κατηγορήθηκαν αδιάκριτα στο σύνολό τους με στόχο και πάλι το κέρδος. Στις μέρες μας κατηγορούνται ανελέητα τα «Χημικά συστατικά» εννοώντας τα συνθετικά αλλά και τα «κακά» φυσικά όπως το πετρέλαιο και εκθειάζονται τα «φυσικά» προϊόντα.
Τα «φυσικά» προϊόντα που προκύπτουν κυρίως από τα φυτά και τα ζώα, δέχονται αναπόφευκτα την επίδραση του ανθρώπου για να δώσουν βελτιωμένα προϊόντα. Εκθέτονται σε πλήθος χημικές ουσίες φυτοπροστασίας, βελτιωτικών εδάφους, φαρμάκων, ορμονών, προσθέτων διατροφής (για ζώα), τροποποιούνται γενετικά και τελικά μπορεί να απέχουν πολύ από το «φυσικό» =»καλό» που πιστεύουμε ότι είναι.
Κάθε επέμβαση του ανθρώπου δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι και επιβλαβής. Αντιθέτως, ένα άρρωστο ζώο θα μπορούσε να είναι περισσότερο επικίνδυνο για τον άνθρωπο από αυτό που έλαβε με το σωστό τρόπο κάποιο π.χ. αντιβιοτικό που συνήθως είναι μια συνθετική ουσία.
Η παραγωγή συνθετικών ινών ρούχων μπορεί να είναι λιγότερο ζημιογόνα για το περιβάλλον από την παραγωγή βαμβακιού, όπου χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες υδάτινων πόρων και φυτοφαρμάκων που μπορεί μάλιστα να καταλήγουν ανεξέλεγκτα στον υδροφόρο ορίζοντα και πιθανόν στο ποτήρι μας.
Η επέμβαση του ανθρώπου στα υλικά, έμβια και άβια, είναι δεδομένη, αναπόφευκτη και επιθυμητή κάνοντας τους όρους «χημικό» και «φυσικό» συστατικό χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα εξυπηρετώντας απλά κερδοσκοπικά συμφέροντα.
Αυτό που χρειάζεται είναι να εξασφαλίζεται η συνετή επέμβαση του ανθρώπου. Να επεξεργαζόμαστε τα υλικά όσο είναι απαραίτητο, στις ποσότητες που χρειαζόμαστε και όχι περισσότερο, να γνωρίζουμε τα μειονεκτήματά και τα πλεονεκτήματά των υλικών που χρησιμοποιούμε, ώστε να τα εκμεταλλευόμαστε προς όφελός μας, αποφεύγοντας, όσο είναι δυνατό, τις αρνητικές επιδράσεις στον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Αυτό που είναι σημαντικό και έχει μεγάλη σημασία είναι η καλή γνώση των υλικών που χρησιμοποιούμε, η ουσιαστική γνώση για την επίδραση τους στον άνθρωπο και το περιβάλλον και η συνετή χρήση, και όχι το φυσικό ή χημικό καρτελάκι που τους κρεμούν.
Οργανισμοί Συστατικά & Προϊόντα 