Σηροτροφία η εκτροφή μεταξοσκώληκα

 

Με τον όρο σηροτροφία εννοούμε την καλλιέργεια του μεταξοσκώληκα. Ο μεταξοσκώληκας είναι μια κάμπια που γεννιέται από τα αυγά μιας πεταλούδας-σκόρου.

Το μετάξι κατάγεται από την Κίνα όπου ήταν γνωστό χιλιάδες χρόνια πριν τη γέννηση του Χριστού. Η τεχνολογία του μεταξιού διατηρήθηκε μυστική από τους Κινέζους, για περίπου 2000  χρόνια. Ο Μέγας Αλέξανδρος το ανακάλυψε στην Ινδία τον 3^ο αιώνα π.Χ. και από τότε οι Δυτικοί μπορούσαν να το εισάγουν αλλά όχι να το παράγουν. Γύρω στο 550 μ.Χ., λέγεται ότι δύο χριστιανοί μοναχοί, κατάφεραν να εξάγουν από την Κίνα μερικά κουκούλια μεταξοσκώληκα και σπόρους Μουριάς, που τα φύλλα της είναι η τροφή του μεταξοσκώληκα, και να τα φέρουν στο Βυζάντιο.

Οι Ευρωπαίοι, μπόρεσαν να παράγουν μετάξι σε περιορισμένη κλίμακα, στις περιοχές γύρω από τη Φλωρεντία, τη Λυών και σε μικρή κλίμακα στην Αγγλία. Η καλλιέργεια του μεταξοσκώληκα σε μία γεωγραφική περιοχή, είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη δυνατότητα ανάπτυξης της μουριάς στην περιοχή αυτή. Οι καλύτεροι μεταξοσκώληκες είναι αυτοί που εκτρέφονται από φύλλα άσπρης μουριάς. Παρά τις προσπάθειες που έγιναν για την παραγωγή μεταξιού σε Αμερική και Ευρώπη, η Κίνα εξακολουθεί να είναι ο σημαντικότερος παραγωγός μεταξιού καθώς διαθέτει φθηνό εργατικό δυναμικό. Άλλες χώρες παραγωγής είναι, η Ταϊλάνδη, η Κορέα, η Ιαπωνία, η Ινδία, οι χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και άλλες. Στην Ελλάδα υπάρχει παραγωγή μεταξωτών υφασμάτων στο Σουφλί του Έβρου.

Η παγκόσμια παραγωγή μεταξιού το 2002 ήταν 56000 τόνοι που είναι λιγότερο από το 0,2 %της παγκόσμιας παραγωγής σε υφάνσιμες ίνες.

 Ο κύκλος ζωής του εντόμου έχει ως εξής:

• Μόλις η πεταλούδα βγει από το κουκούλι της, ζει περίπου 4-7 μέρες και γεννά περίπου 100 με 500 αυγά.
• Μόλις βγουν οι κάμπιες από τα αυγά τους, τρώνε συνεχώς φύλλα μουριάς.
• Αφού μεγαλώσουν αρκετά, αρχίζουν να βγάζουν από το στόμα τους μια πηκτή υγρή ουσία που στερεοποιείται μόλις έρθει σε επαφή με τον αέρα. Κινούνται περιστροφικά σε σχήμα 8 γύρω από το σώμα τους, μέχρι να το καλύψουν με τις κλωστές που παράγουν και να κλειστούν στο κουκούλι που σχηματίζουν.
• Αφού περάσουν περίπου 14 μέρες, η κάμπια μετατρέπεται σε πεταλούδα, που τρυπά το κουκούλι και βγαίνει.
• Μόλις βγει η πεταλούδα γονιμοποιείται και γεννά πάλι τα αυγά της.

Η καλλιέργεια έχει ως στόχο να παραληφθούν ανέπαφα τα κουκούλια. Για να μην τρυπηθεί το κουκούλι από την πεταλούδα και καταστραφεί η συνέχεια της μεταξωτής ίνας, τα κουκούλια κατεργάζονται με θερμό ατμό ή αέρα ώστε να νεκρωθεί η προνύμφη (λίγο πριν γίνει πεταλούδα). Το υλικό από το οποίο αποτελείται το κουκούλι είναι μίγμα, κατά βάση δύο πρωτεϊνών και τα συστατικά του είναι:

• Φιβροΐνη (fibroin) 63% – 67%                  
• Σερικίνη (sericin) 22%-25%                    
•  Νερό 10-11%                      
•  Άλατα 1%                              

Η  φιβροΐνη που είναι είναι μια αδιάλυτη στο νερό πρωτεΐνη, είναι η μεταξωτή ίνα. Έχει τέτοια μοριακή δομή, που σχηματίζει πτυχές δηλαδή η δομή της είναι σαν ανοιχτή βεντάλια και αναφέρεται ως πτυχωτή δομή. Σε αυτή την ιδιαίτερη δομή οφείλονται οι ιδιότητες του μεταξιού. Η φιβροΐνη είναι επικαλυμμένη με τη σερικίνη που είναι και αυτή πρωτεΐνη αλλά έχει κομμιώδη υφή και ο ρόλος της είναι να κρατά συγκολλημένες τις ίνες φιβροΐνης μεταξύ τους στο κουκούλι. Μέρος της σερικίνης διαλύεται σε ζεστό νερό και αφήνει τις ίνες μεταξιού να εκτυλιχθούν από το κουκούλι. Η διεργασία αυτή αναφέρεται ως αποκομμίωση του μεταξιού. Για την απάντηση στην ερώτηση πιστοποίησης μπορείτε να επιλέξετε κάποιο μικρό κείμενο από τα παραπάνω ή μπορεί να απαντήσει κανείς με μία πρόταση όπως φαίνεται παρακάτω.

Τεχνικός Τεχνολογίας Ενδύματος & Υποδήματος- Σχεδιαστής Μόδας. Ερώτηση πιστοποίησης 68. Τι είναι η σηροτροφία; Πως γίνεται η επεξεργασία του μεταξιού;

Η σηροτροφία είναι η μεταξοσκωληκοτροφία, που είναι η καλλιέργεια του λεπιδόπτερου του μεταξιού Bobix mori.

Η επεξεργασία του μεταξιού  μετά την παραγωγή του κουκουλιού από τον μεταξοσκώληκα, μπορεί να περιλαμβάνει πολλά στάδια που τα κυριότερα είναι:

• Απόπνιξη (θανάτωση της προνύμφης για να μην τρυπήσει το κουκούλι)
• Αναπήνιση (ξετύλιγμα της μεταξωτής κλωστής απο το κουκούλι και τύλιγμα σε τσιλέ)
• Αποκομμίωση (απομάκρυνση του κόμμεος με θερμό νερό)
• Βαφή
• Ύφανση (ή και το αντίστροφο, ύφανση και μετά βαφή/τύπωση)
• φινίρισμα (βελτίωση της εμφάνισης και υφής)