Η απάντηση στην ερώτηση αυτή μπορεί να περιοριστεί στα έντονα μαύρα γράμματα και να θεωρείται υπέρ αρκετή. Όμως για να εξηγήσει κανείς την HLB, είναι απαραίτητο να υπάρχει η γνώση για τις επιφανειοδραστικές ουσίες και τις χρήσεις τους γι’ αυτό δίνω και κάποιες επιπλέον πληροφορίες.
58Α/64. Τί είναι η HLB και ποια η χρησιμότητά της;
Η HLB, γνωστή και ως υδροφιλική, λιποφιλική ισορροπία, είναι μία ημιεμπειρική μέθοδος που αναπτύχθηκε για τον χαρακτηρισμό και την επιλογή των κατάλληλων επιφανειοδραστικών (αλλιώς τασιενεργών) ουσιών για την παρασκευή προϊόντων (π.χ. τροφίμων, καλλυντικών, απορρυπαντικών, φαρμακευτικών κλπ.). Όπως γνωρίζουμε οι επιφανειοδραστικές ουσίες είναι πολλές και η συμπεριφορά τους και η καταλληλότητά τους εξαρτάται από τις υδρόφιλες και τις λιπόφιλες ομάδες που υπάρχουν στο μόριό τους. Η HLB εκφράζει την ισορροπία αυτών των ομάδων στο μόριο του επιφανειοδραστικού, δηλαδή δείχνει το βαθμό του υδρόφιλου ή λιπόφιλου χαρακτήρα του. Σε κάθε επιφανειοδραστική ουσία (μη ιονική), αντιστοιχίζεται ένας αριθμός από το 0 έως το 20 που ονομάζεται «τιμή της HLB του επιφανειοδραστικού». Όταν η τιμή HLB του επιφανειοδραστικού είναι μεγαλύτερη του 10, τότε σημαίνει ότι υπερτερεί ο υδρόφιλος χαρακτήρας στο μόριο του επιφανειοδραστικού. Όταν η τιμή HLB είναι μικρότερη του 10, τότε σημαίνει ότι υπερτερεί ο λιπόφιλος χαρακτήρας στο μόριο του επιφανειοδραστικού.
Οι ερευνητές (υπεύθυνοι R&D) που αναπτύσσουν προϊόντα, γνωρίζοντας την τιμή της HLB του κάθε επιφανειοδραστικού παράγοντα, μπορούν να επιλέξουν τον πλέον κατάλληλο, γαλακτωματοποιητή, αντιαφριστικό, απορρυπαντικό παράγοντα κτλ, για την παραγωγή σταθερών και αποτελεσματικών συστημάτων διασποράς. Για παράδειγμα επιφανειοδραστικοί παράγοντες με ΗLB μεταξύ 1-3, χρησιμοποιούνται για να αναμιχθούν διαφορετικά-σε ότι αφορά την πολικότητα-έλαια και ως αντιαφριστικοί παράγοντες. Αν η τιμή HLB των επιφανειοδραστικών είναι 4-6, τότε χρησιμοποιούνται ως γαλακτωματοποιητές για την παραγωγή γαλακτωμάτων τύπου w/ο, αν είναι 7-9 μπορεί να αξιοποιούνται ως παράγοντες διαβροχής και για την παραγωγή αυτογαλακτωματοποιούμενων ελαίων. Αν η HLB των επιφανειοδραστικών είναι μεταξύ 8-16, τότε είναι περισσότερο κατάλληλοι για χρήση ως γαλακτωματοποιητές σε γαλακτώματα τύπου o/w. Ως απορρυπαντικοί παράγοντες συνήθως χρησιμοποιούνται αυτοί που έχουν HLB=13-15, ενώ ως διαλυτοποιητές μπορεί να χρησιμοποιούνται αυτοί που έχουν HLB μεταξύ 13-18 (π.χ. διαλυτοποιητές αρωματικών ουσιών σε υδατοαλκοολικά διαλύματα).
Οργανισμοί Συστατικά & Προϊόντα 