Το πεχά (pH) είναι ένας πρακτικός και εύχρηστος τρόπος για την έκφραση της ποσότητας των ιόντων υδρογόνου που υπάρχουν σε ένα υδατικό διάλυμα (αλλιώς αναφέρεται και ως ενεργός οξύτητα). Η ποσότητα ιόντων υδρογόνου σε υδατικά διαλύματα που εκφράζεται με το πεχά, έχει μεγάλη σημασία για τους οργανισμούς, τα όργανα και την καλή τους λειτουργία. Για παράδειγμα όσοι έχουν ενυδρείο γνωρίζουν ότι το pH του νερού είναι σημαντικό για την επιβίωση των ψαριών τους. Έτσι μετρούν συχνά το πεχά του νερού και το ρυθμίζουν με τις κατάλληλες ουσίες, όταν δεν έχει την τιμή που πρέπει. Κατά τον ίδιο τρόπο το πεχά της επιδερμίδας είναι σημαντικό και το δέρμα ρυθμίζει την τιμή του στα φυσιολογικά επίπεδα με τις κατάλληλες χημικές αντιδράσεις.
Το πεχάμετρο είναι ένα όργανο που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του pH. Οι τιμές του πεχά είναι από 0 έως 14. Η τιμή 7 είναι η ουδέτερη. Οι τιμές κάτω από 7 χαρακτηρίζονται όξινες, πάνω από 7 χαρακτηρίζονται αλκαλικές ή βασικές.
Το φυσιολογικό πεχά της επιδερμίδας είναι ελαφρώς όξινο και κυμαίνεται μεταξύ 4-6. Αν στο δέρμα εφαρμόσουμε και αφήσουμε ένα προϊόν με πεχά μεγαλύτερο του 8, ή μικρότερο του 3, τότε προκαλείται ερεθισμός.
Οι τιμές pH ενός καλλυντικού προϊόντος, πρέπει να ελέγχονται και να ρυθμίζονται στη συγκεκριμένη περιοχή που καθορίζεται από τις προδιαγραφές του προϊόντος. Η μέτρηση του pH είναι ένας από τους βασικούς ελέγχους που γίνονται για την εξέταση της ποιότητας των πρώτων υλών, των σταδίων παραγωγής και των τελικών καλλυντικών προϊόντων.
- Η ρύθμιση του pH στα καλλυντικά προϊόντα σε συγκεκριμένη τιμή, είναι σημαντική γιατί:
- Οι τιμές pH των προϊόντων που στοχεύουν στην προστασία και τη φροντίδα του δέρματος και των μαλλιών, πρέπει να είναι συγκεκριμένες και κοντά στην περιοχή της φυσιολογικής λειτουργίας τους, που είναι συνήθως μεταξύ 4-7.
- Κάποια καλλυντικά προϊόντα που είναι γαλακτώματα, αιωρήματα και άλλα, διατηρούνται σταθερά σε συγκεκριμένες περιοχές pH. Έξω από αυτές τις περιοχές αποσταθεροποιούνται, δηλαδή «κόβουν», κάνουν ιζήματα και γενικά παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα ποιότητας.
- Ορισμένα συστατικά είναι περισσότερο διαλυτά, δραστικά, αποτελεσματικά σε ορισμένες περιοχές πεχά. Για παράδειγμα, τα απορρυπαντικά καθαρίζουν καλύτερα σε αλκαλικό περιβάλλον, παρά του ότι αυτό δεν είναι φιλικό προς το δέρμα. Οι μόνιμες βαφές μαλλιών πρέπει να γίνουν σε pH =9,5 για να βάψουν ανεξίτηλα τα μαλλιά. Οι κρέμες αποτρίχωσης διαλύουν την τρίχα σε pH=10-12 αλλιώς δεν θα κάνουν αποτρίχωση. Οι λοσιόν απολέπισης (πίλινγκ) έχουν pH=3-3,5 για να κάνουν κερατόλυση και να απομακρύνουν τα νεκρά κύτταρα.
- Με τη ρύθμιση του pH των προϊόντων κάτω από ορισμένες τιμές, εμποδίζεται η ανάπτυξη κάποιων παθογόνων βακτηρίων. Κάποια συντηρητικά που χρησιμοποιούνται στα καλλυντικά, είναι αποτελεσματικά κατά των μικροβίων αν το pH του προϊόντος είναι σε κάποια περιοχή. Π.χ. κάτω από 4.
Οι ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση του πεχά είναι πολλές και επιλέγονται ανάλογα με τα συστατικά και τη χρήση του προϊόντος. Έτσι σε σχετική ερώτηση πιστοποίησης μπορούμε να απαντήσουμε όπως παρακάτω:
Γιατί η τιμή του pH παίζει σημαντικό ρόλο στα καλλυντικά προϊόντα; Αναφέρατε ουσίες που περιέχονται στα καλλυντικά και ρυθμίζουν την τιμή pH ενός προϊόντος. Ερώτηση πιστοποίησης 117Β. Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων.
Η τιμή του pH του καλλυντικού είναι σημαντική:
- Για τη φροντίδα του δέρματος και των μαλλιών θα πρέπει τα καλλυντικά να έχουν pH μεταξύ 4 -7.
- Για την ποιότητα του προϊόντος και την καλή κατάστασή του.
- Για την αποτελεσματικότητα του καλλυντικού προϊόντος. Κάποια προϊόντα ή συστατικά για να δράσουν χρειάζονται συγκεκριμένο pH.
Οι ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση του pH σε ένα καλλυντικό προϊόν είναι συνήθως:
- το γαλακτικό οξύ, το κιτρικό οξύ, το γλυκολικό οξύ και γενικά τα ΑΗΑ (α-ύδροξυοξέα ή αλλιώς οξέα φρούτων), χρησιμοποιούνται για την εξουδετέρωση βασικού χαρακτήρα και μείωση τιμών pH.
- το υδροξείδιο του νατρίου, και η τριαιθανολαμίνη (TEA), η διαιθανολαμίνη (DEA) το υδροξείδιο του αμμωνίου σε συνδυασμό με αμμωνιακά άλατα, το υδροξείδιο του καλίου, του ασβεστίου και άλλα, χρησιμοποιούνται για την εξουδετέρωση όξινου χαρακτήρα και αύξηση των τιμών pH.
Οργανισμοί Συστατικά & Προϊόντα 