Η λέξη βάκιλος προέρχεται από τη λατινική λέξη Bacillus, που σημαίνει μικρή ράβδος. Ο όρος βάκιλος χρησιμοποιείται για κυλινδρικά, αερόβια ή προαιρετικά αναερόβια, σπορογόνα βακτήρια σε σχήμα ράβδου.
Τι είναι οι βάκιλοι και που συναντώνται; Ερώτηση πιστοποίησης 105Β. Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων. Ερώτηση πιστοποίησης 80 Βοηθός Φαρμακείου.
Οι βάκιλοι είναι γένος βακτηρίων σε σχήμα ράβδου, για τα οποία ισχύει ότι:
- Είναι αερόβια ή προαιρετικά αναερόβια βακτήρια
- είναι θετικά κατά Gram
- παράγουν σπόρους (ενδοσπόρια) που είναι ανθεκτικοί στη θερμότητα, το ψύχος, σε απολυμαντικά, στην ξηρότητα και τις ακτινοβολίες.
Βρίσκονται στο χώμα, στο νερό και γενικά στη φύση. Κάποιοι βάκιλοι είναι παθογόνοι όπως:
- ο Bacillus cereus που προκαλεί τροφική δηλητηρίαση μετά από κατανάλωση αλλοιωμένων τροφίμων από Β. cereus
- ο Bacillus anthracis προσβάλλει τον άνθρωπο και τα κατοικίδια προκαλώντας την ασθένεια, άνθρακα. Είναι νόσος των φυτοφάγων ζώων. Η μόλυνση γίνεται από τους σπόρους που βρίσκονται στο χώμα. Ο άνθρωπος μολύνεται από μολυσμένα ζώα με ενδοφθαλμισμό των σπόρων στο δέρμα, με κατάποση ή εισπνοή των σπόρων.
Κάποια είδη βακίλων χρησιμοποιούνται από τις βιομηχανίες για την παραγωγή ενζύμων και αντιβιοτικών, όπως η βασιτρασίνη από το Bacillus subtilis και η πολυμυξίνη Β από το βακτήριο Bacillus polymyxa.
Οι σπόροι υποχρεωτικά θερμόφιλων βακίλων, χρησιμοποιούνται ως δείκτες για τον έλεγχο της αποστείρωσης.
