Φθοριοκινολόνες. Θεραπευτικές ενδείξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες.

Οι φθοροκινολόνες (ή απλά κινολόνες) είναι αντιμικροβιακές ουσίες. Ανήκουν στην κατηγορία των αντιβιοτικών και χρησιμοποιούνται σε ανθρώπους και ζώα για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων. Χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις βακτηριακής προστατίτιδας και πυελονεφρίτιδας σε ενδονοσοκομιακές λοιμώξεις εξαιτίας της χρήσης καθετήρα και όταν άλλα αντιβιοτικά έχουν αποτύχει. Δεν χρησιμοποιούνται σε παιδιά (εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις) και εγκύους.

Καθώς οι κινολόνες όταν χορηγούνται από το στόμα ή ως ενέσιμα ή ως εισπνεόμενα, έχουν ίσως σοβαρές και μόνιμες παρενέργειες, επανεξετάστηκε η χρήση τους και αποφασίστηκε ότι πρέπει να περιοριστεί. Έτσι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται:

• για τη θεραπεία λοιμώξεων που μπορεί να βελτιωθούν χωρίς θεραπεία ή δεν είναι σοβαρές,
• στη μη βακτηριακή προστατίτιδα,
• για την πρόληψη της διάρροιας των ταξιδιωτών,
• και για τις υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του κατώτερου ουροποιητικού συστήματος (λοιμώξεις που δεν επεκτείνονται πέρα από την ουροδόχο κύστη).

Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ.

Ερώτηση Πιστοποίησης 174Β. Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων. Θεραπευτικές ενδείξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες φθοριοκινολονών. Γιατί η χορήγηση νεώτερων κινολονών απαιτεί ειδική αιτιολογημένη συνταγή; 

Οι φθοροκινολόνες ενδείκνυνται για την προφύλαξη από συγκεκριμένους μικροοργανισμούς και για τη θεραπεία λοιμώξεων του ουροποιητικού, αναπνευστικού, γαστρεντερικού συστήματος, για περιπτώσεις ενδοκοιλιακών λοιμώξεων (π.χ. βακτηριακή περιτονίτιδα), λοιμώξεων οστών και μαλακών μορίων, ειδικών λοιμώξεων κ.α.

Σε ότι αφορά τις ανεπιθύμητες ενέργειες, οι φθοροκινολόνες σχετίζονται με σοβαρές μακροχρόνιες και μη αναστρέψιμες βλάβες σε πολλαπλά συστήματα και όργανα. Έχουν παρενέργειες στο ανοσοποιητικό σύστημα (όπως αναφυλακτοειδείς αντιδράσεις και υπερευαισθησία), στο μυοσκελετικό σύστημα (μυς, τένοντες, αρθρώσεις) προκαλώντας, τενοντίτιδα, ρήξη τένοντα (ρήξη αχίλλειου τένοντα, πρώιμη και όψιμη), αρθραλγίες, διαταραχές βάδισης και στο νευρικό σύστημα με συμπτώματα όπως σύγχυση, ζαλάδα, υπνηλία, παραισθήσεις, πονοκεφάλους, επιληπτικές κρίσεις, νευροπάθειες, διαταραχές ύπνου, αισθητηρίων οργάνων, μνήμης και άλλες (περισσότερες πληροφορίες εδώ).

Οι κινολόνες (και οι κεφαλοσπορίνες Γ’ γενιάς)  χορηγούνται μόνο με «αιτιολογημένη ειδική συνταγή φυλασσόμενη επί διετία», για την αποφυγή ανάπτυξης αντοχής των μικροοργανισμών από άσκοπη χρήση.

Ερώτηση πιστοποίησης 60. Βοηθός φαρμακείου. Δώστε ένα παράδειγμα εμπορικού ονόματος αντιβιοτικού της κατηγορίας των κεφαλοσπορινών Γ’ γενιάς και ένα παράδειγμα από την κατηγορία των κινολονών. Τι συνταγή χρειάζεται για να χορηγηθούν;

Ένα παράδειγμα εμπορικού ονόματος κινολόνης* είναι το Ciproxin (της εταιρίας Bayer) και ένα παράδειγμα κεφαλοσπορίνης τρίτης γενιάς* είναι το Spectracef (της εταιρίας GlaxoSmithKline). Για τη χορήγησή τους χρειάζεται αιτιολογημένη ειδική συνταγή που διατηρείται για δύο έτη.

*[Υπάρχουν πολλές εμπορικές ονομασίες ιδιοσκευασμάτων κινολονών όπως το Forterra, Labocton, Pistofil, Octegra, Remena, Tabrin, Ufexil κτλ, και κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς όπως orelox, Globocef, Claforan, Rochephin και άλλα. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε στην απάντηση, όποια ονομασία σας είναι εύκολο να θυμάστε.]