Οι εστέρες του π-ύδροξυ βενζοϊκού οξέος, που είναι τα γνωστά μας πάραμπεν (paraben), χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα, φάρμακα και καλλυντικά, ως συντηρητικά. Οι εστέρες που χρησιμοποιούνται περισσότερο είναι ο μεθυλεστέρας, ο αιθυλεστέρας, ο προπυλεστέρας, (& ισοπροπυλεστέρας), και ο βουτυλεστέρας (& ισοβουτυλεστέρας) του π-ύδροξυ βενζοϊκού οξέος. Ως πρόσθετα τροφίμων έχουν τους κωδικούς, Ε218 για τον μεθυλεστέρα και Ε219 για το άλας του με νάτριο (methylparaben), Ε214 για τον αιθυλεστέρα και Ε215 για το άλας του με νάτριο (ethylparaben), Ε216 για τον προπυλεστέρα και Ε217 για το άλας του με νάτριο (propylparaben). Είναι άχρωμες και άοσμες συνθετικές ουσίες σε σκόνη και η χρήση τους ξεκίνησε περίπου 100 χρόνια πριν.
Εξαιτίας της ορμονομιμητικής δράσης των πάραμπεν (δρουν σαν οιστρογόνα) και την εύρεσή τους σε σωματικά υγρά, υπάρχει προβληματισμός για τη χρήση τους και κυρίως για τον προπυλεστέρα (propylparaben) και το βουτυλεστέρα του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος (butylparaben). Εκτιμάται ότι η έκθεση στις ουσίες αυτές γίνεται κυρίως από τα καλλυντικά προϊόντα, ενώ στα χρόνια που πέρασαν έγιναν πολλές μελέτες και συζητήθηκε πολύ η χρήση τους στα καλλυντικά, που συνοδεύτηκαν με πολλά αρνητικά δημοσιεύματα στο διαδίκτυο και έντυπο τύπο, με αποτέλεσμα το όνομα paraben να συνδέεται με κάτι βλαβερό.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα καλλυντικά (σελ 136), η χρήση τους θεωρείται ασφαλής, αν το ποσοστό σε ένα καλλυντικό προϊόν δεν ξεπερνά το 0,4% για τον κάθε εστέρα, και όταν συνολικά οι εστέρες του π-ύδροξυ βενζοϊκού οξέος σε ένα προϊόν δεν ξεπερνούν το 0,8%. Στη Δανία έχει απαγορευτεί η χρήση σε καλλυντικά προϊόντα για παιδιά κάτω των 3 ετών (περισσότερες πληροφορίες εδώ), ενώ ο ευρωπαϊκός οργανισμός καταναλωτών άσκησε πιέσεις για την απαγόρευση της χρήσης των προπύλ και βουτύλ πάραμπεν σε καλλυντικά για παιδιά στην ευρωπαϊκή ένωση και τη μείωση του ανώτερου επιτρεπτού ορίου (περισσότερες πληροφορίες εδώ ). Πληροφορίες για τα πάραμπεν στις ΗΠΑ απο το CDC εδώ, τον FDA εδώ και καταναλωτικές οργανώσεις εδώ.
Tο Nipagin και το Nipasol είναι εμπορικές ονομασίες (της εταιρίας CLARIANT) εστέρων του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος που είναι συντηρητικές ουσίες. Χρησιμοποιούνται σε φάρμακα και καλλυντικά καθώς είναι συμβατά με πολλές πρώτες ύλες και συστατικά.
Παρακάτω ακολουθούν απαντήσεις σε δύο ερωτήσεις που αφορούν τα paraben και τις εμπορικές τους ονομασίες. Ειδικά στην πρώτη, μπορεί να απαντήσει κανείς με βάση τις γνώσεις του, αρκεί αυτά που γράφει να είναι σωστά καθώς η ερώτηση αφορά τις γενικές γνώσεις του για τα πάραμπεν.
Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων Ερώτηση Πιστοποίησης 132A. Τι γνωρίζετε για τους εστέρες του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος (parabens). Βοηθός φαρμακείου Ερώτηση Πιστοποίησης 333. Τι γνωρίζετε για τους εστέρες του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος (parabens)
Οι εστέρες του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος είναι συντηρητικά που χρησιμοποιούνται σε φάρμακα και καλλυντικά. Αλλιώς αναφέρονται και ως parabens, ή παραβένες. Ως συντηρητικά σε προϊόντα συνήθως χρησιμοποιούνται οι εστέρες, μεθύλ-πάραμπεν, αιθύλ-πάραμπεν, προπύλ-πάραμπεν βουτύλ- και ισοβουτύλ-πάραμπεν. Κατάλληλα μίγματα αυτών έχουν ένα ευρύ φάσμα δράσης κατά των βακτηρίων και των μυκήτων, προστατεύοντας τα καλλυντικά προϊόντααπό μικροβιακή ανάπτυξη για μεγάλα χρονικά διαστήματα . Η δράση τους εξαρτάται από το pH του προϊόντος.
Στο παρελθόν τα parabens χρησιμοποιούνταν ως συντηρητικά στα περισσότερα καλλυντικά προϊόντα. Εξαιτίας δημοσιευμάτων, καταναλωτικών πιέσεων και του αρνητικού μάρκετινγκ (χωρίς πάραμπεν/paraben free), σε μεγάλο βαθμό αντικαταστάθηκαν από άλλα συντηρητικά. Η χρήση τους δεν απαγορεύεται από την ευρωπαϊκή ένωση, αλλά υπάρχει ανώτατο επιτρεπτό όριο ποσοστού χρήσης στα καλλυντικά προϊόντα όπως και σε άλλα συντηρητικά.
Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων. Ερώτηση Πιστοποίησης 147Α. Βοηθός Φαρμακείου Ερώτηση Πιστοποίησης 339. Διαφορές και ομοιότητες του Νipagin και Νipasol.
Σημαντικές ομοιότητες:
- Το Nipagin και το Nipasol είναι εμπορικές ονομασίες συντηρητικών προϊόντων της ίδιας εταιρίας.
- Και τα δύο συντηρητικά προϊόντα αποτελούνται από εστέρες του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος
Σημαντικές διαφορές:
- Το Nipagin είναι ο π-υδροξυβενζοϊκός μεθυλεστέρας ή αιθυλεστέρας (το Nipagin M sodium είναι ο μεθυλεστέρας και το Nipagin A είναι ο αιθυλεστέρας του π-υδροξυβενζοϊκού οξέος με νάτριο), το Nipazol είναι ο π-υδροξυβενζοϊκός προπυλεστέρας.
- Το Nipagin διαλύεται στην υδατική φάση ενός καλλυντικού ή φαρμακευτικού προϊόντος, το Nipazol διαλύεται στη λιπαρή φάση ενός καλλυντικού ή φαρμακευτικού προϊόντος.
