Τα εμβόλια και οι οροί

Υπάρχουν πολλά μικρόβια γύρω μας και άλλοι παράγοντες (όπως τοξίνες) που προκαλούν ασθένειες. Η αντίσταση του οργανισμού στις αρνητικές επιδράσεις των μικροβίων και άλλων ουσιών είναι η ανοσία. Η ανοσία μπορεί να είναι φυσική (δηλαδή αυτή που έχει το άτομο από τη γέννησή του), ή επίκτητη, δηλαδή η ανοσία που αποκτά στη μετέπειτα ζωή του. Η επίκτητη ανοσία μπορεί να γίνει με έκθεση στο παθογόνο μικρόβιο ώστε να προκληθεί αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος και ονομάζεται ενεργητική, ή με τη λήψη αντισωμάτων και ονομάζεται παθητική ανοσία. Παθητική ανοσία κατά κάποιων μικροβίων αποκτούν τα βρέφη όταν θηλάζουν, καθώς λαμβάνουν έτοιμα τα αντισώματα από το γάλα της μητέρας.

Η ανοσοποίηση του ατόμου μπορεί να γίνει με τεχνητό τρόπο με τη χρήση παρασκευασμάτων. Τεχνητή ανοσία μπορεί να προκληθεί με τη χρήση ορού ή εμβολίου.

Ο ορός παρέχει παθητική τεχνητή ανοσία. Παρασκευάζεται από οργανισμούς που έχουν ανοσία (έτοιμα αντισώματα) στο συγκεκριμένο μικρόβιο. Με τη χορήγηση ορού επιτυγχάνεται ανοσία για περιορισμένο διάστημα, αλλά έχει πολύ μεγάλη αξία να χορηγηθεί μετά τη μόλυνση από κάποιο επικίνδυνο μικρόβιο (αντιγόνο) για να αντιμετωπιστούν σοβαρά προβλήματα υγείας και ο θάνατος. Τέτοιοι οροί είναι ο αντιλυσσικός ορός και ο αντιτετανικός ορός.

Το εμβόλιο είναι παρασκεύασμα που περιέχει νεκρά μικρόβια, ή εξασθενημένα, ή μέρη μικροβίων (DNA, RNA, πρωτεΐνες) που ενεργοποιούν την παραγωγή αντισωμάτων με την είσοδό τους στον οργανισμό. Τα εμβόλιά είναι παρασκευάσματα που εισάγονται στο σώμα για να προκληθεί η αντίδραση του οργανισμού στο μικρόβιο, χωρίς τα ανεπιθύμητα συμπτώματα και τις επιβλαβείς επιπτώσεις της λοίμωξης από το μικρόβιο (όπως πυρετό, βήχα, εξανθήματα, εξασθένηση οργανισμού, βλάβες οργάνων και άλλα). Τα εμβόλια, είναι πιθανό σε κάποια άτομα να προκαλέσουν ήπια, ή σπανιότερα έντονη αντίδραση, με συμπτώματα όπως πυρετό, κακουχία, πόνο κτλ. Το αποτέλεσμα της αντίδρασης και ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος είναι να «αποκτήσει μνήμη» σε ότι αφορά την αντιμετώπιση του μικροβίου ώστε όταν μολυνθεί ξανά στο μέλλον από το μικρόβιο αυτό, να μη νοσήσει ή να μην αποτελεί η λοίμωξη κίνδυνο για την υγεία. 

Τα συστατικά του εμβολίου μπορεί να προκαλέσουν σε μικρό αριθμό ατόμων, αλλεργική αντίδραση ή κάποια σπάνια σύνδρομα. Είναι αδιαμφισβήτητη η σημασία των εμβολίων στη μείωση της παιδικής θνησιμότητας και την εξάλειψη ασθενειών (όπως η ευλογιά) που μαστίζανε την ανθρωπότητα.  Σήμερα μπορεί να παραγνωρίζεται το γεγονός αυτό από εμβολιασμένους γονείς που  δεν είδαν στον περίγυρό τους τα παιδιά να πεθαίνουν από μηνιγγίτιδα ή πνευμονία, μετά απο Ιλαρά. Δεν είδαν τις συνέπειες της Ερυθράς στο έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη, ίσως δεν πέρασαν ανεμοβλογιά ώστε να βγάλουν αμέτρητα σπυράκια σε όλο το σώμα που προκαλούν  απελπιστική φαγούρα. Όσο κι αν βασανίζονται δεν πρέπει να τα ξύσουν γιατί μετά την επέλαση της αρρώστιας αυτής, θα μείνουν σημαδεμένοι για όλη τους τη ζωή στα σημεία που έξυσαν. Δεν πέρασαν κοκκύτη ώστε να μην κοιμούνται τις νύχτες από το συνεχή βήχα (παροξυσμικό) που δεν σε αφήνει να ηρεμίσεις. Επίσης δεν είδαν σακατεμένους ανθρώπους εξαιτίας του ότι σε παιδική ηλικία προσβλήθηκαν από πολιομυελίτιδα. Δεν άκουσαν τη γιαγιά τους να τους περιγράφει πως  τα ανίψια της πέθαναν από κάτι που είχε ο λαιμός τους (άραγε διφθερίτιδα;). 

Ζούμε την εποχή που το «ανοσοποιητικό τοίχος» που χτίσανε οι εμβολιασμένοι, δεν επιτρέπει την εύκολη μετάδοση αυτών των ασθενειών στους ασθενέστερους. Όμως το 2017 υπολογίζεται ότι υπήρξαν περίπου 7,6 εκατομμύρια κρούσματα ιλαράς και πέθαναν 124000 άτομα στον κόσμο. Το 2018 τα κρούσματα ιλαράς υπολογίζεται ότι αυξήθηκαν σε 9,8 εκατομμύρια και 142000 πέθαναν. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (12/2019), «κάθε παιδί που πεθαίνει από ασθένεια που μπορεί να προληφθεί από εμβόλια όπως της ιλαράς, προκαλεί αγανάκτηση και δείχνει την αποτυχία όλων να προστατεύσουμε τα πιο ευάλωτα παιδιά του κόσμου». Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Όπως φαίνεται η ευαισθησία και η προτροπή για εμβολιασμό από τους οργανισμούς και τις αρχές, δεν γίνεται μόνο στις μέρες μας (ημέρες πανδημίας), αλλά είναι ένας συνεχής, αφανής αγώνας για καλύτερη υγεία και επιβίωση.

Παρακάτω ακολουθεί η απάντηση στη σχετική ερώτηση πιστοποίησης.

Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων Ερώτηση πιστοποίησης Βοηθός 236Β. Δώστε ορισμούς: Εμβόλια-Οροί. Φαρμακείου Ερώτηση Πιστοποίησης 53. Να δοθούν οι ορισμοί για τα παρακάτω: Εμβόλια, οροί.

• Οι οροί είναι παρασκευάσματα που περιέχουν αντισώματα, για να εξουδετερώσουν τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις των μικροβίων μετά από μόλυνση του οργανισμού. Οι οροί επιφέρουν τεχνητή, παθητική ανοσία. 
• Τα εμβόλια είναι παρασκευάσματα που περιέχουν εξασθενημένα ή νεκρά μικρόβια ή τμήματα του μικροβίου που με την εισαγωγή τους στον οργανισμό θα εκπαιδεύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα στην παραγωγή αντισωμάτων, προκαλώντας τεχνητή, ενεργητική ανοσία.