Ελαστικά υφάσματα είναι τα υφάσματα που έχουν τη δυνατότητα να τεντωθούν προς μια κατεύθυνση και μετά αφού αφεθούν, να επιστέψουν στην αρχική τους φόρμα. Τα πλεκτά υφάσματα, ως ένα βαθμό, έχουν αυτή την ιδιότητα, όμως η ελαστικότητά τους είναι περιορισμένη και ενδέχεται εύκολα να χάσουν τη φόρμα τους. Έτσι τα ελαστικά υφάσματα κατά βάση παράγονται από νήματα στα οποία έχουν ενσωματωθεί ελαστικές ίνες/κλωστές. Αυτό γίνεται με νηματοποίηση ελαστικής ίνας μαζί με άλλες ίνες που έχουν μικρή ή καθόλου ελαστικότητα όπως βαμβακιού, βισκόζης, πολυεστέρα κτλ. Τα ελαστικά νήματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν είτε μόνο στο στημόνι, είτε μόνο στο υφάδι ή και στα δύο, για την παραγωγή υφαντών υφασμάτων. Σε κάθε περίπτωση δίνουν υφάσματα με διαφορετικές ελαστικές ιδιότητες. Το ύφασμα που έχει ελαστική ίνα μόνο στο στημόνι ή μόνο στο υφάδι, εκτείνεται περιορισμένα, ενώ στην περίπτωση που το ύφασμα περιέχει ελαστική ίνα στο στημόνι και στο υφάδι, εμφανίζει μεγαλύτερη εκτατότητα και είναι κατάλληλο για σπορ, εφαρμοστά ρούχα, και ρούχα που δεν τσαλακώνουν.
Η ελαστική ίνα που χρησιμοποιείται ευρέως είναι ένας τύπος πολυουρεθάνης που στην Eυρώπη ονομάζεται ελαστάνη (Elastan), ενώ στις ΗΠΑ ονομάζονται Σπάντεξ (Spantex). Τέτοιες ίνες παρήγαγε πρώτα η εταιρία DuPont με την εμπορική ονομασία LYCRA® και μετέπειτα η εταιρία Bayer με την ονομασία Dorlastan (εμπορική ονομασία που τώρα ανήκει στην Asahi Kasei Fibers Corporation), ενώ ακολούθησαν και άλλες. Η ελαστάνη δε βάφεται κατά τη βαφή των υφασμάτων, γι’ αυτό συνήθως τυλίγεται με βαμβάκι, βισκόζη ή άλλες ίνες που μπορούν να βαφτούν, ώστε να μη διακρίνεται στο ύφασμα. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται και άλλες ελαστικές πολυμερείς ίνες με πολύ καλές αντοχές και δυνατότητες βαφής.
Ερώτηση Πιστοποίησης 83. Τεχνικός Τεχνολογίας Ενδύματος και Υποδήματος-Σχεδιαστής Μόδας. Τι γνωρίζετε για τα ελαστικά υφάσματα; Να αναφέρετε τρεις ονομασίες.
Τα ελαστικά υφάσματα είναι υφάσματα που έχουν την ιδιότητα να εκτείνονται και να επιστρέφουν στην προηγούμενη κατάσταση χωρίς μόνιμη παραμόρφωση. Ελαστικά υφάσματα είναι τα πλεκτά και αυτά που κατασκευάζονται με νήματα στα οποία έχουν ενσωματωθεί ελαστικές ίνες.
Μια φυσική ελαστική ίνα, το λάτεξ, παράγεται από καουτσούκ που έχει περιορισμένη χρήση στην παραγωγή υφασμάτων καθώς δίνει χονδρά και βαριά υφάσματα. Οι ελαστικές ίνες που χρησιμοποιούνται στα ελαστικά υφάσματα είναι κυρίως συνθετικές. Οι πρώτες συνθετικές ελαστικές ίνες που χρησιμοποιήθηκαν με μεγάλη επιτυχία είναι οι ίνες πολυουρεθάνης. Στην Αμερική οι ίνες αυτές ονομάζονται Σπάντεξ (Spantex), στην Ευρώπη ελαστάν ή ελαστάνη, και λύκρα (εμπορική ονομασία της εταιρίας DuPont) και είναι αυτές που χρησιμοποιούνται περισσότερο. Άλλες ελαστικές ίνες που χρησιμοποιούνται τελευταία σε υφάσματα είναι οι ελαστικές ίνες πολυολεφίνης.
Οργανισμοί Συστατικά & Προϊόντα 