Το μαγειρικό αλάτι είναι ένα προϊόν που περιέχει τη χημική ένωση χλωριούχο νάτριο ( περίπου 98%). Με βάση την προέλευσή του διακρίνεται σε θαλασσινό και ορυκτό. Το θαλασσινό αλάτι λαμβάνεται από τη θάλασσα με εξάτμιση του νερού σε περιοχές που ονομάζονται αλυκές. Το ορυκτό αλάτι λαμβάνεται από τη γη με εξόρυξη κυρίως σε περιοχές όπου υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες. Υπάρχουν πολλά αλατωρυχεία σε όλο τον κόσμο όμως ξεχωρίζει το αλατωρυχείο Βιελίτσκα στην Κρακοβία που είναι μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς και δε λειτουργεί πλέον ως αλατωρυχείο.
Το μη επεξεργασμένο θαλασσινό αλάτι περιέχει μεταξύ άλλων, σε μικρές ποσότητες, τα χημικά στοιχεία Ιώδιο και μαγνήσιο. Αυτά μπορεί να λαμβάνονται καθημερινά από το θαλασσινό αλάτι αν δεν είναι επεξεργασμένο. Το μη επεξεργασμένο αλάτι, ανάλογα με τη ρύπανση της θάλασσας, ενδέχεται να περιέχει κάποιες ανεπιθύμητες ακαθαρσίες και υποβάλλεται σε επεξεργασίες. Αυτές οι επεξεργασίες απομακρύνουν τα απαραίτητα για τη λειτουργία του οργανισμού χημικά στοιχεία όπως το Ιώδιο και το μαγνήσιο. Το μαγνήσιο είναι ένα χημικό στοιχείο που μπορεί να το παίρνουμε από πολλές τροφές, και το νερό, οπότε η έλλειψη του από το μαγειρικό αλάτι δεν μας απασχολεί. Σε ότι αφορά το Ιώδιο όμως, η καθημερινή λήψη του είναι περιορισμένη, καθώς οι σημαντικότερες πηγές είναι τα ψάρια και το θαλασσινό αλάτι. Για το λόγο αυτό, στο επεξεργασμένο αλάτι προστίθεται συνήθως ιώδιο για να αναπληρώσει την ποσότητα που χάνεται με την επεξεργασία. Το αλάτι σε αυτή την περίπτωση χαρακτηρίζεται ως ιωδιούχο θαλασσινό αλάτι.
Το ορυκτό αλάτι περιέχει μια σειρά από κάποια χημικά στοιχεία όπως είναι ο σίδηρος (με την μορφή οξειδίων ή άλλων ενώσεων) που του δίνει ροζ χρώμα και άλλα χημικά στοιχεία που συνήθως συναντώνται σε ορυκτά, όμως η αξιοποίησή τους από τον ανθρώπινο οργανισμό δεν έχει πρακτική αξία. (Περισσότερες πληροφορίες εδώ).
Τα τελευταία χρόνια έγινε μια μεγάλη προώθηση σε όλο τον κόσμο του ορυκτού αλατιού ως ευεργετικό για την υγεία. Ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται κάθε μέρα περίπου 2 γραμμάρια νατρίου που μπορούν να ληφθούν από περίπου 5 γραμμάρια χλωριούχου νατρίου και περίπου ίδια ποσότητα μαγειρικού αλατιού. Τα 5 γραμμάρια αντιστοιχούν χονδρικά σε ένα κουταλάκι του γλυκού. Είτε το αλάτι είναι θαλασσινό, είτε ορυκτό, παρέχει την απαιτούμενη ποσότητα νατρίου για την καλή λειτουργία του οργανισμού. Συνήθως υπερβαίνουμε αυτή την ποσότητα καθημερινά, αν λάβουμε υπόψη ότι από τη φύση τους οι τροφές περιέχουν και αυτές νάτριο. Μελέτες δείχνουν ότι ενώ χρειάζονται κατά μέγιστο 5 γραμμάρια/ημερά αλάτι, λαμβάνουμε κατά μέσο όρο σχεδόν το διπλάσιο.
Οι έμποροι του ορυκτού αλατιού ισχυρίζονται ότι το αλάτι Ιμαλαΐων είναι ευεργετικό για την υγεία εξαιτίας και των άλλων χημικών στοιχείων που περιέχει, ενώ πωλείται συνήθως ακριβότερα από το θαλασσινό. Στην πραγματικότητα το αλάτι Ιμαλαΐων περιέχει περίπου 98% χλωριούχο νάτριο, δηλαδή ό,τι και το θαλασσινό και οι διαφορές τους βρίσκονται στα «άλλα συστατικά». Το ορυκτό αλάτι περιέχει προσμίξεις που η σύστασή τους μεταβάλλεται ανάλογα με τον τόπο παραγωγής. Αυτά τα «άλλα συστατικά» ακόμα και αν υπάρχει πιθανότητα να είναι αξιοποιήσιμα από τον οργανισμό, θα πρέπει να καταναλώνουμε καθημερινά περισσότερο απο 30 γραμμάρια ορυκτού αλατιού για να έχουν κάποια διατροφική αξία (ως μικροθρεπτικά όπως ισχυρίζονται). Αν όμως καταναλώνουμε αυτή την ποσότητα αλατιού καθημερινά, είναι σίγουρο ότι θα βλάψουμε σημαντικά την υγεία μας από την υπερβολική λήψη νατρίου. Συνεπώς οι ισχυρισμοί για τα οφέλη του αλατιού Ιμαλαΐων είναι αβάσιμοι. Σύμφωνα με μελέτη που έγινε σε διάφορα εμπορικά προϊόντα μαγειρικού ορυκτού αλατιού που κυκλοφορούν στην Αυστραλία, τα αποτελέσματα καταρρίπτουν τους ισχυρισμούς για τα οφέλη χρήσης ορυκτού αλατιού συγκριτικά με άλλους τύπους άλατος που κυκλοφορούν στην αγορά. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Το αλάτι που παράγεται στις αλυκές της Ελλάδας είναι ένα αλάτι κατάλληλο για τη διατροφή, είναι φθηνό και η αγορά του δίνει έσοδα στις ελληνικές επιχειρήσεις που με κάποιο τρόπο ένα μικρό ή μεγάλο μέρος επιστρέφει τελικά στην κοινωνία μας. Η αντικατάστασή του με άλλης προέλευσης αλάτι δεν φαίνεται να παρέχει κάποια οφέλη. Στην περίπτωση που υπάρχει πρόβλημα υγείας από τη λήψη νατρίου, τότε θα πρέπει να μειώσουμε γενικά την κατανάλωσή του αλατιού ανεξάρτητα από την προέλευσή του.
