Ευλογιά (Smallpox)

Η ευλογιά είναι η πρώτη ασθένεια που αντιμετωπίστηκε με εμβολιασμό, και η μόνη ασθένεια που εξαλείφθηκε από την ανθρωπότητα με τον εμβολιασμό. Η ευλογιά έχει εκλείψει μετά την ανάπτυξη του πρώτου επιτυχημένου εμβολίου από τον Άγγλο Ιατρό Edward Jenner το 1796 και τα προγράμματα μαζικού εμβολιασμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας από το 1967 σε συνεργασία με τα κράτη.

Ο ιός της ευλογιάς προσέβαλε ενήλικες και παιδιά, ενώ για τους τρείς στους δέκα ασθενείς η ασθένεια ήταν θανατηφόρα με μεγαλύτερο ποσοστό θνησιμότητας στα παιδιά. Τα συμπτώματα ήταν πονοκέφαλος, πόνος στην πλάτη, υψηλός πυρετός και επακόλουθο εξάνθημα με υγρό.  Όσοι επιβίωναν από την ασθένεια  που προκαλούσε ο ιός της ευλογιάς, αποκτούσαν μόνιμες ουλές στο πρόσωπο και μερικές φορές τύφλωση. Εξαιτίας του εμβολιασμού δεν εμφανίστηκε κρούσμα ευλογιάς σε άνθρωπο από το 1977. Το 1980 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δήλωσε την εξάλειψη της μεταδοτικής αυτής νόσου. Περισσότερες πληροφορίες εδώ και εδώ.

Ο Edward Jenner θεωρείται πατέρας της ανοσολογίας. Mετά από την παρατήρηση ότι όσοι φροντίζανε αγελάδες δεν προσβαλλόταν απο την ευλογιά, έκανε πειράματα με το να εισάγει στο σώμα παιδιών, πύο απο τα εξανθήματα που προκαλούσε η δαμαλίτιδα (cowpox) στις αγελάδες και τους φροντιστές τους. Αυτά τα παιδιά που στην ουσία εμβολιαζόταν με αυτό το πύο, δεν προσβαλλόταν από ευλογιά. Αυτό οφείλεται στο ότι ο ιός vaccinia που προκαλεί τη δαμαλίτιδα (ευλογιά των αγελάδων), ανήκει στο ίδιο γένος (ορθοποξικοί ιοί) με τον ιό της ευλογιάς variola (VARV),  αλλά προκαλεί ασθένεια (δαμαλίτιδα) με ηπιότερα συμπτώματα που εξασφαλίζει ανοσία στον ιό της ευλογιάς. Ο εμβολιασμός με τον ιό της δαμαλίτιδας ονομαζόταν δαμαλισμός.