Πρότυπο διάλυμα (ή τιτλομέτρης ή τιτλοδότης) είναι το διάλυμα ενός αντιδραστηρίου του οποίου η συγκέντρωση είναι γνωστή με ακρίβεια. Τα πρότυπα διαλύματα είναι απαραίτητα για τη χημική ανάλυση.
Όταν λέμε αντιδραστήριο (reagent), εννοούμε μια χημική ουσία (ή μίγμα) που χρησιμοποιείται για να αντιδράσει με κάποια άλλη, ώστε να γίνει κάποια μετατροπή ή να διεξάγουμε κάποια συμπεράσματα από την αντίδραση αυτή. Τα αντιδραστήρια χρησιμοποιούνται στις χημικές αναλύσεις, είτε ως έχουν, είτε με τη μορφή διαλύματος. Για να μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη χημική ανάλυση, θα πρέπει να πληρούν κάποιες προϋποθέσεις. Θα πρέπει να είναι αναλυτικώς καθαρά και να διατηρούνται σύμφωνα με τις οδηγίες αποθήκευσης μέχρι την ημερομηνία λήξης. Τα αντιδραστήρια μπορεί να είναι τοξικά, ερεθιστικά, καυστικά, οξειδωτικά, εύφλεκτα κτλ. Θα πρέπει να τα διαχειριζόμαστε σύμφωνα με τις υποδείξεις των δελτίων δεδομένων ασφάλειας, λαμβάνοντας όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις.
Υπάρχουν ερωτήσεις πιστοποίησης που αφορούν τα πρότυπα διαλύματα όπως παρακάτω:
Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων. Ερώτηση Πιστοποίησης 18Β. Τι ονομάζουμε τίτλο και τι δύναμη προτύπου διαλύματος; Βοηθός φαρμακείου Ερώτηση Πιστοποίησης 132. Τι είναι πρότυπο διάλυμα και τίτλος προτύπου διαλύματος;
Τίτλος πρότυπου διαλύματος είναι η ακριβής ποσότητα της ουσίας σε 1mL διαλύματος. Συνήθως ως τίτλος πρότυπου διαλύματος αναφέρεται η ακριβής συγκέντρωση του.
Δύναμη πρότυπου διαλύματος, ονομάζεται η ποσότητα μιας χημικής ένωσης σε γραμμάρια, με την οποία αντιδρά το 1mL του πρότυπου διαλύματος.
Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προϊόντων. Ερώτηση Πιστοποίησης 13Β. Ποια διαλύματα ονομάζονται πρότυπα και ποιους όρους πρέπει να πληρούν τα αντιδραστήρια για την παρασκευή τέτοιων διαλυμάτων;
Βοηθός Φαρμακείου. Ερώτηση Πιστοποίησης 184. Ποια διαλύματα ονομάζονται πρότυπα και ποιους όρους πρέπει να πληρούν τα αντιδραστήρια για την παρασκευή τέτοιων διαλυμάτων;
Πρότυπα ονομάζονται τα διαλύματα εκείνα, των οποίων η συγκέντρωση της διαλυμένης ουσίας είναι γνωστή με ακρίβεια. Για την παρασκευή των πρότυπων διαλυμάτων χρησιμοποιούνται χημικές ουσίες που ονομάζονται αντιδραστήρια και θα διαλυθούν στο συγκεκριμένο διαλύτη για την παραγωγή των πρότυπων διαλυμάτων. Τα αντιδραστήρια θα πρέπει να είναι αναλυτικώς καθαρά, δηλαδή θα πρέπει να περιέχουν τις ελάχιστες δυνατές προσμίξεις. Θα πρέπει να διατηρούνται καλά κλεισμένα στις αρχικές συσκευασίες τους, σύμφωνα με τις βέλτιστες συνθήκες διατήρησης και αποθήκευσης που αναφέρονται στα δελτία δεδομένων ασφάλειας και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μετά την ημερομηνία λήξης τους.
Τεχνικός Φαρμάκων Καλλυντικών και Παρεμφερών Προιόντων. Ερώτηση Πιστοποίησης 29Β. Μετά την παρασκευή ενός προτύπου διαλύματος, ποιά στοιχεία θα αναγράψετε στην ετικέτα της φιάλης (περιέκτη);
Βοηθός φαρμακείου. Ερώτηση Πιστοποίησης 304. Μετά την παρασκευή ενός πρότυπου διαλύματος, ποια στοιχεία θα αναγράφονται στην ετικέτα της φιάλης (περιέκτη);
Αφού παρασκευάσουμε ένα πρότυπο διάλυμα, πρέπει να το βάλουμε στον κατάλληλο περιέκτη (δοχείο) και να επισημάνουμε με την κατάλληλη ετικέτα. Δηλαδή να γράψουμε πάνω στον περιέκτη τις παρακάτω πληροφορίες:
- το όνομα του διαλύματος
- την ακριβή συγκέντρωση
- την ημερομηνία παραγωγής και τον χρόνο διατήρησης
- τον ονομαστικό όγκο του διαλύματος
- το όνομα του πάρασκευαστή
Σε περίπτωση που το διάλυμα θα διατεθεί προς πώληση, θα πρέπει επιπλέον να γίνουν οι σχετικές επισημάνσεις σε ότι αφορά την επικινδυνότητα, τις συνθήκες διατήρησης και αποθήκευσης, να καταγραφεί η ημερομηνία λήξης, ο αριθμός παρτίδας, και ο αριθμός άδειας κυκλοφορίας.
