Οι μικροοργανισμοί του γένους Πρωτέα (Proteus) είναι βακτήρια (αρνητικά κατά Gram, αερόβια και προαιρετικά αναερόβια, της οικογένειας των εντεροβακτηρίων). Συναντώνται στο χώμα, τα φυτά και στο περιβάλλον όπου ζει ο άνθρωπος. Υπάρχουν στη φυσιολογική χλωρίδα της γαστρεντερικής οδού των ανθρώπων, των ζώων και στα κόπρανα τους.
Aναπτύσσονται σε θερμοκρασίες μεταξύ 10-43 0C με βέλτιστη αυτή των 25 0C, σε διάφορα οργανικά υποστρώματα όπως βιολογικά υγρά, τρόφιμα, προκαλώντας αλλοιώσεις.
Υπάρχουν διάφορά είδη, με περισσότερο συνηθισμένο τον Πρωτέας το θαυμαστό, που συναντάται στη φυσιολογική χλωρίδα περίπου του 25% των ανθρώπων. Είναι ευκαιριακό παθογόνο, δηλαδή σε αδύνατους οργανισμούς όπως βρέφη με αδύναμο ανοσοποιητικό προκαλεί βακτηριαιμία, μηνιγγίτιδα και θάνατο. Αν βρεθεί σε κάποιες περιοχές του σώματος προκαλεί λοιμώξεις και σε υγιή άτομα, όπως ουρολοιμώξεις. Χαρακτηριστικό της ανάπτυξής του είναι η οσμή αμμωνίας (υδρόλυση ουρίας). Άλλα είδη του γένους Πρωτέας (Proteus vulgaris, Proteus penneri) προκαλούν συνήθως ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Το γένος βακτηρίων Πρωτέα, πήραν το όνομά τους από το μυθικό Πρωτέα, υπηρέτη του Ποσειδώνα, που είχε την ικανότητα να αλλάζει μορφές όπως και τα βακτήρια αυτού του γένους. Αυτό το αναφέρει ο παιδίατρος Δ. Ζουμπουλάκης σε ένα ωραίο κείμενο με τίτλο, «Τα μικρόβια που σημάδεψαν τη ζωή μου«.
